مالیات نقل و انتقال املاک از جمله موارد پر کاربرد در قوانین مالیاتی است که همیشه سوالات و ابهامات زیادی درباره آن وجود دارد و اخیرا نیز قوانین آن دچار تغییر شده است. امروز به طور کامل به صفر تا صد هر آنچه لازم است درباره مالیات نقل و انتقال املاک بدانید میپرازیم
مالیات نقل و انتقال املاک
مطابق با ماده 59 قانون مالیات مستقیم، نقل و انتقال قطعی املاک و همچنین انتقال حق واگذاری محل در زمان انتقال، مشمول پرداخت مالیات است. نرخ مالیات نقل و انتقال قطعی ملک ۵٪ و نرخ انتقال حق واگذاری ملک ۲٪ است. نکته مهم این است که مالیات نقل و انتقال بر اساس ارزش معاملاتی ملک محاسبه میشود و مبنای محاسبه آن ارزش واقعی یا قیمت مورد معامله ملک نیست. همچنین ماده 59 قانون مالیات مستقیم، پرداخت مالیات را بر عهده فروشنده یا شخصی که به جای او صاحب حق فروش است(وکیل یا شخصی که از او وکالت دارد) دانسته است.
ماده ۵۹ قانون مالیات مستقیم
متن صریح ماده ۵۹ قانون مالیات مستقیم به شرح زیر است:
نقل و انتقال قطعی املاک به ماخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد (5%) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به ماخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد (2%) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات میباشد.
ارزش معاملاتی املاک ۱۴۰۵
ارزش معاملاتی ارزشی است که برای املاک هر شهر بر حسب منطقه و نوع ملک/زمین توسط سازمان امور مالیاتی به صورت سالیانه تعیین میشود. این ارزش گذاری توسط کارشناس انجام میگیرد و معمولا به طور میانگین ۱۰٪ تا ۲۰٪ کمتر از ارزش عرف و واقعی منطقه است. همچنین اگر ملک یا زمین مورد معامله در منطقه ای قرار داشته باشد که ارزش معاملاتی آن در محدوده های تعیین شده نباشد، مشابه ترین ملک یا زمین به عنوان مبنای معاملاتی لحاظ خواهد شد.
فرمول محاسبه مالیات نقل و انتقال املاک ماده ۵۹
همانطور که در قسمت قبل توضیح دادیم نرخ مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر با ۵٪ است.
مثال: تصور کنید که یک آپارتمان ۱۰۰ متری برحسب ارزش معاملاتی آن، ۱۰ میلیارد تومان ارزش گذاری میشود، مالیات آن ۵٪ و معادل ۵۰۰ میلیون تومان است. این مالیات باید توسط فروشنده پرداخت شود.
موارد معاف از مالیات نقل و انتقال ملک
موارد معدودی وجود دارند که از پرداخت مالیات نقل و انتقال معاف هستند. این موارد به شرح زیر هستند:
- اولین نقل و انتقال املاک ارزان یا با قیمت متوسط: انجام اولین نقل و انتقال برای تمامی اشخاصی که برای نخستین بار است که قصد انتقال یا فروش ملک خود را دارند معاف از مالیات است
- املاک تحت مالکیت دولت: املاکی که توسط دولت به فروش میرسند و یا املاکی که به دولت و نهادهای زیر مجموعه آن فزوخته میشوند از پرداخت مالیات معاف هستند.
- املاکی که به سازمان میراث فرهنگی تعلق دارند یا قرار است به این سازمان واگذار شوند
- املاک وقف شده: املاک وقفی در شرایط خاصی از پرداخت این مالیات معاف میشوند. عرصه (زمین) املاک وقفی قابلیت خرید و فروش ندارد و فقط اعیان (ساختمانها) ممکن است به صورت محدود واگذار شوند. بنابراین زمانی که انتقالات مربوط به اجاره عرصه به شخص دیگری انجام میشود، این تغییر مالکیت با اجارهنامه انجام میشود و ممکن است از مالیات نقل و انتقال معاف باشد. همچنین اگر انتقال ملک وقفی به مؤسسات خیریه یا فرهنگی باشد، این املاک میتوانند با نظارت و تأیید اداره اوقاف و امور خیریه از پرداخت مالیات معاف شوند، البته این معافیت مالیاتی در صورتی لحاظ میشود که هدف از انجام این نقل و انتقال منافع عمومی و امور خیریه باشد.
مالیات حق واگذاری ملک
همانطور که در قسمت های قبلی نیز گفتیم که مالیات حق واگذاری ملک برابر با 2% ارزش معامله است. منظور از حق واگذاری در ماده59 قانون مالیات مستقیم موارد زیر است:
- حق کسب
- حق پیشه
- حق تصرف محل
- حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل
مالیات نقل و انتقال ملکی که ارزش آن معلوم نیست
اگر ملکی در تقویم ارزش معاملاتی مالیاتی مشخص نشده باشد و ارزش گذاری نشده باشد، مطابق با ماده 59 ق.م.م ارزش معاملاتی آن برابر با نزدیک ترین منطقه ارزش گذاری شده در نظر گرفته میشود.
پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک
در حال حاضر میتوانید مالیات نقل و انتقال املاک را از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی به نشانی https://my.tax.gov.ir پرداخت کنید.
- پس از ورود به حساب کاربری از منوی سمت راست بر روی گزینه “خدمات املاک و خودرو” کلیک کنید و سپس گزینه ” نقل و انتقال املاک” را انتخاب کنید.
- اکنون املاکی که متعلق به شما است و برای آن ها اظهارنامه ارسال کرده اید را مشاهده میکنید. پرونده مورد نظر را انتخاب کنید.
- سامانه به صورت خودکار مالیات آن را محاسبه خواهد کرد و شما میتوانید قبض مالیاتی را دریافت و نسبت به پرداخت آن اقدام کنید. در صورتی که از نحوه پرداخت قبض مالیااتی اطلاعات ندارید، پیشنهاد میکنیم مقاله پیش رو را مطالعه نمایید: مالیات بر ارث چقدر است؟ قانون جدید مالیات بر ارث
سوالات متداول:
تفاوت مالیات نقل و انتقال با مالیات اجاره چیست؟
مالیات اجاره مربوط به درآمد حاصل از اجاره ماهیانه است که لازم است به طور سالیانه و هر سال پرداخت شود. اما مالیات نقل و انتقال تنها یک بار و هنگام انتقال ملک محاسبه و پرداخت میشود.
مالیات نقل و انتقال ملک به عهده کیست؟
مالیات نقل و انتقال ملک بر عهده خریدار یا وکیل قانونی او است که به نمایندگی او قصد فروش ملک را دارد. به طور کلی به یاد داشته باشید در هر معامله ای وظیفه پرداخت مالیات بر عهده کسی است که از انجام آن معامله، درآمد کسب میکند.
مالیات نقل و انتقال ملک به همسر چقدر است؟
در مواردی که ملک به همسر منتقل میشود نیز مانند سایر موارد مشمول پرداخت 5% مالیات است. تنها در صورت فوت زن یا شوهر، نقل و انتقال املاک او به همسر با معافیت مالیاتی همراه است. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مالیات بر ارث پیشنهاد میکنم مقاله رو به رو را مطالعه بفرمایید: مالیات بر ارث چقدر است؟ قانون جدید مالیات بر ارث
مالیات نقل و انتقال املاک تجاری چگونه است؟
مالیات نقل و انتقال برای املاک تجاری برابر با 5% ارزش معاملاتی ملک است .
مالیات نقل و انتقال املاک مسکونی چگونه است؟
مطابق با ماده 56 قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ مالیاتی نقل و انتقال املاک مسکونی نیز برابر با 5% است.
با استفاده از نرم افزار سامانه مودیان فینتو میتوانید در هر زمان و از هر کجا صورتحساب الکترونیکی خود را بدون نیاز به شرکت های معتمد و واسط به سامانه مودیان ارسال کنید. نرم افزار سامانه مودیان فینتو از تمامی انواع صورتحساب و الگوهای صورتحساب الکترونیکی پشتیبانی میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر و ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان با فینتو، همین حالا میتوانید بر روی تصویر زیر کلیک کنید:
