بیمه

بیمه بازنشستگی و هر آنچه كه بايد بدانيد

بیمه

قرارداد بیمه بازنشستگی قرارداد بیمه­ ای است که مشارکت برنامه بازنشستگی به یک شرکت بیمه را مشخص می­ کند و در ازای آن با رسیدن عضوها به سن بازنشستگی مشخص یا خروج زودتر اعضا از برنامه، مزایای بیمه بازنشستگی پرداخت می­ شود. در این مقاله با ما همراه باشید تا با اطلاعات بیشتری از این نوع بیمه و انواع مختلف صندوق­ های آن آشنا شوید.

بیمه بازنشستگی و بررسی آن

قرارداد بیمه بازنشستگی قرارداد بیمه ­ای است که مشارکت برنامه بازنشستگی با یک شرکت بیمه را مشخص می­کند و در ازای آن با رسیدن عضوها به سن بازنشستگی مشخص یا خروج زودتر اعضا از شغل خود، مزایای بیمه بازنشستگی پرداخت می ­شود.

صندوق بیمه بازنشستگی کارمندان دولت (CSPF) یک نهاد حقوقی مستقل ایرانی تحت وزارت رفاه و تأمین اجتماعی دولت است و به عنوان یک شرکت بیمه اداره می­شود. این سازمان مسئول امور مربوط به بازنشستگی کارمندان دولت ایران است. ارتش، سازمان­ های اجرای قانون و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دومین سازمان بزرگ نظامی ایران هستند که سیستم ­های بیمه بازنشستگی خاص خود را دارند.

ایران با ۸۰٫۵ میلیون نفر جمعیت یکی از پرجمعیت­ ترین کشورهای خاورمیانه است. خدمات بهداشتی بر سه رکن سیستم دولتی، بخش خصوصی و NGOها استوار است. این کشور با مشکل مشترک سایر کشورهای جمعیتی جوان در منطقه روبرو است که همگام با رشد تقاضای زیادی برای خدمات عمومی مختلف است. جمعیت جوان به زودی به سن کافی برای تشکیل خانواده­ های جدید می ­رسند، که این امر باعث افزایش نرخ رشد جمعیت و در نتیجه نیاز به زیرساخت ­ها و خدمات بهداشت عمومی می­ شود. در سال ۲۰۱۷، کل هزینه ­های درمانی معادل ۶٪ تولید ناخالص داخلی در ایران بود. حدود ۹۰٪ ایرانیان نوعی بیمه درمانی دارند.

ایران از طریق ایجاد یک شبکه گسترده مراقبت ­های بهداشتی اولیه توانسته است خدمات پیشگیری از بهداشت عمومی را گسترش دهد. در نتیجه، میزان مرگ و میر کودکان و مادران به میزان قابل توجهی کاهش یافته و امید به زندگی در بدو تولد به طرز چشمگیری افزایش یافته است. واکسیناسیون کودکان برای اکثر جمعیت شهری و روستایی قابل دسترسی است.

در سال ۱۹۹۶، مرکز آمار ایران تخمین زد که بیش از ۷۳٪ از جمعیت ایران تحت پوشش تأمین اجتماعی هستند. عضویت در سیستم تأمین اجتماعی برای همه کارمندان اجباری است. بیمه بازنشستگی بزرگترین شاخه تامین اجتماعی است که درآمد میلیون­ ها مستمری بگیر در ایران را تأمین می­ کند.

قانون بیمه بازنشستگی دو نوع مزیت دارد:

  • توانبخشی
  • حقوق بازنشستگی.

صندوق­ های بیمه بازنشستگی مزایایی را با هدف توانبخشی پزشکی و ادغام حرف ه­ای فراهم می­ کنند. بعلاوه، آن ها حقوق بازنشستگی، حقوق بازنشستگی سالخوردگی و حقوق بازنشستگی بازماندگان را پرداخت می­ کنند.

تاریخچه تامین اجتماعی و بیمه بازنشستگی در ایران

طرح تأمین اجتماعی برای اولین بار در سال ۱۹۰۷ از طریق تصویب قانونی برای اقدامات حفاظتی برای خانواده ­ها و بازماندگان کارگران شاغل در خدمات عمومی ارائه شد. بعدا، ایران اولین قانون استخدام دولتی خود را در سال ۱۹۲۲ تصویب کرد. سرانجام، “قانون بیمه کارگران” در سال ۱۹۴۳ در پارلمان تصویب شد و در سال ۱۹۴۵ اجرا شد. با گذشت زمان و برای توسعه پوشش بیمه برای گروه­ های کارگری، برخی اصلاحات طی سال های ۱۹۴۵ – ۱۹۵۲ انجام شد و توسط مجلس تصویب شد.

در ژانویه ۱۹۵۲، “قانون بیمه اجتماعی کارگران” تصویب و سازمان بیمه اجتماعی به عنوان یک نهاد اداری مستقل تاسیس شد و فعالیت خود را در سال ۱۹۵۳ آغاز کرد.

در سال ۱۹۷۵، “قانون تأمین اجتماعی” به تصویب رسید و جایگزین “قانون بیمه اجتماعی کارگران” شد و در نتیجه سازمانی با نام “سازمان تأمین اجتماعی” تأسیس شد.

حتما بخوانید: برای بیمه عمر با فوت صاحب بیمه چه اتفاقی می‌افتد؟

سازمان تأمین اجتماعی (SSO)

مطابق اصل ۲۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تأمین اجتماعی به عنوان یک حق عمومی انسانی و همچنین یک مسئولیت دولتی برای همه مردم توصیف شده است. در طول سال های پس از انقلاب اسلامی (در سال ۱۹۷۹)، اگرچه بسیاری از سازمان­ ها و بخش های بیمه برای ارائه خدمات تأمین اجتماعی به بخش های مختلف جامعه تأسیس شده ­اند، سازمان تأمین اجتماعی (SSO) که طبق قانون مصوب سال ۱۹۷۵ فعالیت می­کند، بیش ترین بخش را به خصوص برای بیمه بازنشستگی پوشش می­دهد. اعضای جامعه معادل بیش از ۳۷ میلیون نفر، افراد بیمه شده و خانواده­ های آن ها را تحت پوشش قرار می­ دهد.

موسسات بیمه اجتماعی مشارکتی تحت سلطه سازمان تأمین اجتماعی هستند که اصلی­ ترین ارگان تأمین کننده بیمه اجتماعی در ایران است. طبق ماده ۱۰ قانون تأمین اجتماعی، سازمان امنیت ملی وظیفه پیاده­سازی، تمدید و گسترش انواع بیمه ­های اجتماعی و ایجاد یک سیستم سازگار برای انتقال متمرکز نقدینگی و درآمد را دارد. SSO خدمات بیمه ­ای را ارائه می­دهد که حدود ۷۰٪ از جمعیت شهری و ۴۵٪ از کل جمعیت را شامل می ­شود. SSO بیمه بازنشستگی و سایر حقوق بازنشستگی را ارائه می­دهد و در واقع این امر نیمی از منابع آن را هر ساله تشکیل می ­دهد، در حالی که مراقبت ­های بهداشتی و بیمه درمانی یک چهارم را تشکیل می­ دهند.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نظارت عمومی را انجام می­ دهد، در حالی که “سازمان تأمین اجتماعی” این برنامه را از طریق دفاتر شعبه استانی و آژانس­ های محلی اداره می­ کند.

SSO یک سازمان غیردولتی است و بودجه آن از طریق مشارکت­ ها با نسبت بیمه شده (۷٪)، کارفرما (۲۰-۲۳٪) و دولت (۳٪) تامین می ­شود. علاوه بر این، حمایت های اجتماعی به کارگران خود اشتغالی نیز تعلق می­ گیرد که بسته به حمایت مورد نظر، داوطلبانه بین ۱۲ تا ۱۸ درصد درآمد را تشکیل می­ دهند.

سازمان تامین اجتماعی و بازنشستگی

خدمات:

طبق ماده ۳، سازمان SSO به عنوان نهاد اصلی مسئول ارائه بیمه اجتماعی در ایران، در پاسخ به حوادث زیر زندگی، مزایای مختلفی را ارائه می­ دهد:

۱) مستمری پیری از طریق بیمه بازنشستگی

۲) مستمری بازماندگان

۳) مستمری از کارافتادگی

۴) مستمری بیماری

۵) مزایای حاملگی

۶) صدمات ناشی از تصادف و کار

۷) بیمه بیکاری

۸) کمک هزینه ازدواج

۹) کمک هزینه مرگ، و،

۱۰) بیمه معلولیت جسمی، روحی و روانی.

پوشش

بیمه SSO کارمند و افراد تحت تکفل وی از جمله والدین، ​​همسر و فرزندان را تحت پوشش قرار می ­دهد.

افراد مختلف تحت بیمه تامین اجتماعی

سیستم بیمه بازنشستگی ایران

علاوه بر SSO، یکی دیگر از بازیگران مهم در این زمینه “سازمان بازنشستگی کارمندان دولت (کشوری)” (CSRO) است که یک نهاد حقوقی مستقل تحت حاکمیت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. این شرکت به عنوان یک شرکت بیمه بازنشستگی فعالیت می­ کند و مسئول بازنشستگی کارمندان دولت است. همچنین اعضای دانشگاه، دادگستری، دیپلمات­ ها، شهرداری­ ها (به استثنای شهرداران)، کارمندان قراردادی و کارمندان ساختمانی تحت وزارت راه را نیز شامل می­ شود.

دولت ایران طبق قانون اساسی متعهد است که از سالخوردگان و زنان حمایت کند. یک سیستم بیمه بازنشستگی با برنامه ­های مشارکتی و غیر مشارکتی، تقریبا ۵۰٪ نیروی کار و ۴۰٪ جمعیت بالای ۶۰ سال را تحت پوشش قرار می ­دهد. SSO و CSRO ارگان های اصلی هستند و مردم را در مناطق شهری و روستایی تحت پوشش قرار می­ دهند.

حتما بخوانید: بیمه اموال چیست و چند نوع دارد؟

سازمان بازنشستگی کارمندان دولت

طبق اساسنامه سازمان بازنشستگی کارمندان دولت (CSPO)، این سازمان یک شخص حقوقی مستقل تحت حاکمیت وزارت رفاه و تأمین اجتماعی است و به عنوان یک شرکت بیمه بازنشستگی فعالیت می­ کند. این سازمان مسئول امور مربوط به بیمه بازنشستگی کارمندان دولت ایران است.

سیستم­ های بیمه بازنشستگی بر اساس مزایای مختلفی از یک مدل استاندارد، تعریف شده ­اند. در سال ۲۰۱۲ ، CSPO دارای ۱ میلیون کارمند عمومی بود که به صندوق کمک می­ کردند. دولت همچنین از CSPO پشتیبانی مالی می­ کند. با توجه به میزان کمتری که منابع CSPO از کارمندان دولتی جمع می­کند، اکنون سیستم بیش تر به منابع دولتی متکی است.

ذینفعان عبارتند از:

کارمندان دولت تحت پوشش قانون مدیریت خدمات دولتی قرار دارند.

اعضای هیئت علمی دانشگاه­ ها و موسسات آموزش عالی به عنوان کارمند آموزش تصدی گری استخدام می­ شوند.

قضات شاغل در شعبه قضائی و وزارت دادگستری تحت پوشش قوانین و مقررات مربوطه هستند.

دیپلمات­ های تصدی وزارت امور خارجه تحت پوشش قوانین و مقررات موقت خود قرار دارند.

کارمندان تصدی شهرداری­ ها، به استثنای شهرداران.

کارمندان پیمانی شاخه ­های اجرایی که تحت پوشش صندوق بیمه بازنشستگی کارمندان دولت قرار می­ گیرند.

مشاغل آزاد (کارمندان وزارت راه و ماده ۱۴۷ برنامه چهارم توسعه را خریداری کرده­ اند).

ذینفعان بیمه بازنشستگی

سایر سازمان های مشارکتی بیمه اجتماعی

به همین ترتیب، سایر موسسات اصلی در سیستم بیمه اجتماعی مشارکتی در ایران شامل صندوق بیمه بازنشستگی نیروهای مسلح (AFPF)، سازمان خدمات بیمه درمان (OTIS) هستند.

سازمان های کمک اجتماعی غیر مشارکتی

جدا از تأمین رفاه اجتماعی دولت، سیستم بدون مشارکت تحت سلطه سازمان­ های مردمی است. بنیاد امداد امام خمینی (IKRF) برجسته ­ترین عضو در این گروه است که با حدود ۷ میلیون نفر از جمله ۴ میلیون زن که به طور مستمر کمک می­کنند، ارتباط برقرار می­ کند.

دیگر بازیگران اصلی که پس از انقلاب (در سال ۱۹۷۹) برای تامین بیمه بازنشستگی ظهور کردند، عبارتند از:

بنیاد “شهدا” (بنیاد شهید)،

بنیاد جانبازان آسیب دیده (BonadeMostazafin-and-Janbazan)،

بنیاد پانزدهم خرداد، و

انجمن حمایت از خانواده­ های زندانیان، اداره شده توسط دفتر زندان­ های وزارت دادگستری.

در زیر، مروری بر سایر سازمان­ های مرتبط با رفاه و تأمین اجتماعی در ایران، از سال ۲۰۰۱ شده است.

  • صندوق بیمه بازنشستگی نیروهای مسلح (Sandooghe Bazneshastagi Niroohaye Musallah)، مستمری بازنشستگی، مرگ و معلولیت نیروهای مسلح، معالجه.
  • سازمان بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح (سازمانی بیمه خدامات درمانی نیروهای مصلای)
  • صندوق بیمه بازنشستگی نیروهای انتظامی (Sandooghe Bazenshastagi Niroohaye انتظامی)
  • سازمان بیمه خدمات درمانی (سازمانی بیمه خادمات درمانی)، کارمند دولت، جمعیت روستایی، خود اشتغالی،
  • صندوق بیمه بازنشستگی سپاه پاسداران (Sandooghe Bazneshastagi Sepahe Pasdarane Enghelabe Islami)، مستمری­ های بازنشستگی، مرگ و معلولیت نیروهای مسلح، معالجه.

سیستم بیمه بازنشستگی

ساختار منابع و مصرف

طبق ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی، منابع درآمد سازمان تأمین اجتماعی (SSO) به طور کلی از طریق:

۱) درآمد حاصل از حق بیمه

۲) درآمد حاصل از سرمایه گذاری وجوه، اندوخته­ ها و املاک سازمان

۳) درآمد حاصل از مجازات ها و جریمه ­های نقدی ،

۴) کمک­ های بلاعوض، هدایا و سایر درآمدها

توسعه و چالش ­ها

حمایت اجتماعی در قانون جمهوری اسلامی ایران طبق ماده ۲۹، با تأمین امنیت اجتماعی به عنوان یک حق انسانی و دولت به عنوان متولی برای تأمین رفاه شهروندان شناخته شده است. این قانون اهداف، مأموریت و مواد واضحی برای تأمین امنیت اجتماعی به صورت بیمه بازنشستگی و سایر وسایل (مالی و غیرنظامی)، بیکاری، کهولت سن، از کارافتادگی، نبود سرپرست و مزایای مربوط به سوءاستفاده در زندگی دارد.

مقامات سابق سازمان بیمه تأمین اجتماعی در امور حقوقی و پارلمانی معتقدند که مباشران صندوق ­های بیمه بازنشستگی ایران در حال جوش هستند. سیستم تأمین اجتماعی ایران بر اساس قانون اساسی ایران، برنامه چشم انداز ۲۰ ساله (۲۰۰۵-۲۵)، “قانون سیستم جامع ساختاری رفاه و تأمین اجتماعی”، کنوانسیون­های بین­المللی، از جمله کنوانسیون ۱۰۲ سازمان بین المللی کار در مورد حداقل استانداردهای برنامه­ های تأمین اجتماعی و توسعه ایران، به ویژه برنامه پنج ساله پنجم توسعه (۱۶-۲۰۹۰) ، اما قوه مجریه نادیده گرفته شده است.

مداخلات دولت حتی در طی دهه گذشته بارزتر و بی سابقه تر شده است. یک برنامه کارآمد تأمین اجتماعی دارای ویژگی­ های خاصی از جمله جهانی بودن، فراگیر بودن و حکمرانی خوب می ­باشد. همه کنوانسیون­ های بین المللی بر این واقعیت تأکید کرده­اند که منابع هر صندوق باید پایدار باشد.

۲۴ صندوق بیمه بازنشستگی در کشور وجود دارد که به صندوق ­های بیمه بازنشستگی عمومی (سازمان تأمین اجتماعی، صندوق بیمه بازنشستگی نیروهای مسلح، کارمندان دولت و صندوق بیمه روستایی و عشایری) و صندوق­ های انحصاری (صندوق­ های بیمه بازنشستگی برای کارمندان جمهوری اسلامی، صدا و سیمای ایران، صنعت نفت، بانک ها، بیمه مرکزی ایران، شهرداری ها) تقسیم می­ شوند. دولت با سازمان تأمین اجتماعی و صندوق بیمه بازنشستگی کارمندان دولت، تصویری جامع از سایر صندوق­ ها ارائه می دهد.

SSO بیش از ۱۳ میلیون بیمه شده به نام اول دارد كه ۷۳٪ از تعداد كل ۲۴ صندوق بیمه افراد را به خود اختصاص می­ دهد. این صندوق بیش از ۳ میلیون مستمری بگیر دارد. نسبت کارگران بیمه شده آن به حقوق و بیمه بازنشستگی ۲۵/۴ است. صندوق مهم دیگر کشور، CSP است که بیش از یک میلیون نفر بیمه شده در ابتدا دارد در حالی که تعداد مستمری بگیران آن از ۱٫۲ میلیون نفر بیشتر است، که نشان دهنده تعداد بیشتر مستمری بگیران از جمعیت بیمه شده شاغل است.

نکته کلیدی دیگر در توصیف وضعیت صندوق­ های بیمه بازنشستگی، نسبت کارگران به بازنشستگان است که به عنوان “نسبت حمایت” شناخته می­ شود. زنگ هشدار هنگامی افزایش می­ یابد که نسبت به شش برسد. وقتی این نسبت به ۵ برسد، یک صندوق عملا نمی­ تواند روی پای خود بایستد و مجبور است از دولت کمک بگیرد یا دارایی­ های خود را بفروشد.

صندوق­ های بیمه بازنشستگی باید با مشکل جدی دیگری یعنی بازنشستگی پیش از موعد دست و پنجه نرم کنند. مقامات این تصور غلط را داشتند که با تصویب قوانین بازنشستگی پیش از موعد، می­توانند برای جوانان شغل ایجاد کنند. کارفرمایان و کارگران اعتقاد یکسانی داشتند و این اوضاع را به طرز چشمگیری بدتر می­کرد.

در سال مالی ۱۷-۲۰۱۶، حق بیمه فقط ۲۱٪ از درآمد صندوق­ های بیمه بازنشستگی و سود حاصل از سرمایه گذاری وجوه و فروش دارایی ­ها تنها ۸٪ از منابع را تشکیل می­ داد و دولت هزینه­ های وجوه را به دوش می کشید.

یک راه حل برای مدیریت منابع انسانی :

جهانی شدن نیروی کار یکی از پیامد های فناوری اطلاعات است.امروزه مدیریت منابع انسانی قادر است فراتر از مرزهای جغرافیایی، نیروهای مورد نیاز خود را جذب کند.این امر باعث به وجود آمدن چالش های بسیاری برای مدیریت سازمان ها از جهات جذب و به کارگیری نیروی کار در سطح جهانی شده است. به طور مثال مدیران امروزه سعی می کنند فعالیت های خود را در نقاطی از دنیا دایر کنند که نرخ دستمزد با آهنگی کند تر رشد می کند.

فناوری اطلاعات به سرعت در حال تغییر است و همزمان با تغییر خود مدیریت منابع انسانی را نیز دگرگون می کند. فینتو یک نرم افزار آنلاین جهت انجام برخی امور در حوزه مدیریت منابع انسانی مانند سیستم حضور و غیاب آنلاین، سیستم حقوق و دستمزد و تنخواه گردان می باشد.با فینتو می توانید امور گفته شده را با صرف زمان و هزینه پایین انجام دهید و از آن لذت ببرید.

نرم افزار حقوق و دستمزد آنلاین فینتو

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا