آشنایی با انواع نسبت مالی در حسابداری

آشنایی با انواع نسبت مالی در حسابداری

یکی از مهم­‌ترین و اصلی­‌ترین وظایف حسابداران، محاسبه و بررسی نسبت مالی شرکت‌ها و ادارات است. تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی، شیوه‌­های مختلفی دارد و استفاده از نسبت‌های مالی در این تجزیه و تحلیل‌ها، از روش‌های مطلوب و رایج در میان حسابداران به شمار می‌­آید.
هدف از این تحلیل پیگیری عملکرد شرکت‌ها و همچنین فراهم کردن زمین‌ه­ای برای امکان مقایسۀ عملکرد آنها در سال‌های مالی است. نسبت‌های مالی را براساس آن چیزی که قرار است بسنجند، به 5 دستۀ اصلی تقسیم بندی می­‌کنند.

 نسبت مالی چیست؟ 

وقتی مدیران شرکت‌ها از حسابدارانشان دربارۀ وضعیت شرکت سؤال می­‌کنند، انتظار دریافت پاسخی تخصصی، کارشناسی و شفاف را دربارۀ وضعیت مالی دارند و معمولاً نمی‌­توان با گفتن جمله­‌هایی مثل اوضاع روبراه است یا وضعیت مالی مناسبی داریم، آنها را راضی کرد. در چنین شرایطی نسبت مالی ابزاری است که حسابداران با استناد به آمار و ارقام آن می­‌توانند وضعیت اقتصادی و مالی شرکت‌ها را به دقت بررسی و گزارش کنند. به نسبت­‌هایی که از صورت‌های مالی شرکت‌ها و به منظور آگاهی از وضعیت کلی شرکت و قیمت‌های سهام آن استخراج می‌­شود، نسبت مالی می­‌گویند.
بنابراین نسبت‌های مالی ابزاری هستند که با استناد به آنها می­‌توان دربارۀ سلامت و پیشرفت یا رکود مالی و اقتصادی شرکت‌ها تصمیم‌­گیری کرد.

انواع نسبتهای مالی چیست؟ 

نسبت مالی در یک تقسیم­بندی به 5 گروه اصلی تقسیم می­‌شود:
انواع نسبت های مالی

  1. نسبت‌های نقدینگی

نقدینگیدر اصطلاح به توانایی­ های شرکت در جوابگو بودن نسبت به تعهدات کوتاه مدت خود گفته می‌­شود و به ­نوعی پس‌­اندازی برای روز مبادا و مشکلات مالی غیرقابل پیش­بینی است. حسابداران می­‌توانند با در نظر داشتن نسبت مالی در حوزۀ نقدینگی، توانایی شرکت ها را در بازپرداخت بدهی­‌هایشان برآورد کنند. نسبت نقدینگی به دو دستۀ اصلی تقسیم می‌­شود: نسبت جاری و نسبت آنی.

  • نسبت جاری 

این نسبت نشان‌ ­دهندۀ توان بازپرداخت بدهی­‌های جاری از دارایی‌­های جاری مؤسسه است و فرمول محاسبۀ آن عبارت است از:
نسبت جاری=  نسبت جاری

  • نسبت آنی

موجودی کالا و پیش­‌پرداخت‌ها به دلیل قابلیت اندک نقدشوندگی، در فرمول این نسبت جزو دارایی­های جاری محسوب نمی‌­شوند.
نسبت آنی=نسبت آنی

در صورتی که رقم نهایی این نسبت بیش از 1 باشد، شرکت توانایی بازپرداخت بدهی­‌های جاری­ اش را خواهد داشت.

  1. نسبت‌های سودآوری

دومین نسبت مالی، نسبت سودآوری است که براساس نتایج آن دربارۀ میزان موفقیت مالی و سوددهی شرکت تصمیم­گیری خواهد شد. مهم­ترین نسبتهای سودآوری عبارت است از:

  • نسبت سود ناخالص

به کمک این نسبت، سود ناخالص تولید شده ارزیابی خواهد شد:
نسبت سود ناخالص=نسبت سود ناخالص

  • بازده فروش

نام‌های دیگر این نسبت، نسبت سود خالص و حاشیۀ سود خالص است و درصد درآمدهای حاصل از فروش را می­‌سنجد. هرچه عدد به­‌دست آمده از این نسبت بزرگتر باشد، بازده آن نیز بیشتر است.
بازده فروش=بازده فروش

حتما بخوانید: حسابداری مالیات و همه چیز درباره‏ آن

  • بازده دارایی‌­ها 

با این نسبت مالی هم می‌­توان بازده سرمایه‌­گذاری را اندازه­‌گیری کرد و هم میزان کارآمدی مدیریت شرکت در استفاده از دارایی‌­ها به منظور درآمدزایی را سنجید.
بازده دارایی­‌ها=بازده دارایی­‌ها

  • بازده حقوق صاحبان سهام

این نسبت درصد درآمدهای حاصل از هر ریال حقوق صاحبان سهام را می‌­سنجد.
بازده حقوق صاحبان سهام= بازده حقوق صاحبان سهام

  1. نسبتهای پوششی و اهرمی

سومین نسبت مالی است و با استناد به آن می‌­توان میزان تأمین مالی مورد نیاز در چرخۀ کسب­‌و‌کار شرکت را برآورد کرد. حاصل این نسبت‌ها نشان ­دهندۀ این خواهد بود که چه میزان از نیازهای مالی شرکت، از منابع دیگری تأمین شده است.

  • نسبت بدهی

این نسبت، بدهی‌­های شرکت را که با بدهی­‌هایی مثل تعهد به شخص ثالث سرمایه­‌گذاری شده است می­‌سنجد.
نسبت بدهی= نسبت بدهی

  • توان پرداخت بهره

این نسبت تعداد تبدیل هزینه­‌های بهره به درآمد را می‌­سنجد و از این طریق می‌­توان متوجه شد که شرکت می‌­تواند با سود حاصل ­شده هزینه های بهره را بپردازد یا نه.
توان پرداخت بهره= توان پرداخت بهره

  • نسبت سرمایه

این نسبت مالی تعیین کنندۀ کل دارایی های شرکت است که به واسطۀ سرمایۀ اولیه حاصل شده است.
نسبت سرمایه= نسبت سرمایه

حتما بخوانید: تعریف حسابداری مدیریت و اهداف آن

  • نسبت بدهی- سرمایه

نشان ­دهندۀ ساختار سرمایه در شرکت‌هاست. اگر عدد این نسبت بزرگتر از 1 باشد، یعنی شرکت بدهی­‌های سنگین دارد و اگر کمتر از 1 باشد، یعنی توازن نسبی مالی برقرار است.
نسبت بدهی- سرمایه= نسبت بدهی- سرمایه

  1. نسبت‌های ارزش بازار

این نسبت مالی نشان­‌دهندۀ دیدگاه تحلیلگران بازار و سهامداران دربارۀ عملکرد گذشته و آیندۀ شرکت است.

  • ارزش دفتری

بیانگر ارزش خالص دارایی­‌های شرکت بر مبنای هر واحد از سهم.
ارزش دفتری= ارزش دفتری

  • نسبت قیمت به درآمد 

تعیین کنندۀ نظر تحلیلگران بازار سرمایه دربارۀ سودآوری­‌های آیندۀ شرکت است.
نسبت قیمت به درآمد= نسبت قیمت به درآمد

  • نسبت قیمت به فروش 

حاصل این نسبت شما را از هزینۀ هر یک ریال فروش سالانه آگاه خواهد کرد.
نسبت قیمت به فروش= نسبت قیمت به فروش

مطلب پیشنهادی: اصلی‌ترین روش‌های ‌قیمت گذاری کالا

  1. نسبت‌های فعالیت

این نسبت‌ها ابزارهایی برای سنجیدن کارکرد دارایی­‌های شرکت است و میزان استفادۀ مؤثر از منابع شرکت را در دوره‌­های مشخص ارزیابی می‌­کند.

  • دورۀ گردش موجودی کالا

که به آن میانگین سنی کالا هم گفته می‌­شود و گردش موجودی کالاها را در بازه­‌های زمانی مختلف نشان می­‌دهد.
دورۀ گردش موجودی کالا= دورۀ گردش موجودی کالا

  • دورۀ وصول مطالبات

نشان­ده ندۀ فواصل زمانی تحویل اجناس به مشتری تا هنگام دریافت وجوه نقد از آن‌هاست.
دورۀ وصول مطالبات= دورۀ وصول مطالبات

نتیجه ­گیری:
نسبت مالی به کمک اقلام صورت‌های مالی محاسبه می­‌شود و انواع مختلفی دارد. این نسبت‌ها معیاری است که از آن‌ها برای سنجش توان واحدهای تجاری در پرداخت تعهدات کوتاه مدتشان استفاده می­‌شود. با اینکه فرمول‌های مورد استفاده برای انواع نسبت مالی، بسیار دقیق و حساب­شده هستند، توصیۀ ما این است که در استفاده از نتایج آنها عوامل و متغیرهای دیگرِ تأثیرگذار بر روند مالی شرکت را نیز مد نظر قرار بدهید.
شرکت خود را به بهترین شکل مدیریت کنید
هر مدیر خوب نیازمند ابزاری قدرتمند است تا بتواند مجموعه خود را به بهترین شکل مدیریت کند. مجموعه نرم افزار مالی و منابع انسانی فینتو ابزاری قدرتمند است که می تواند به مدیران در کنترل کارمندان و محاسبه حقوق و دستمزد آنها کمک کند.
شما همیشه یک مدیر لایق هستید و باید بهترین ها برای شما باشد. با استفاده از نرم افزار حسابداری آنلاین فینتو کار مدیریت خود را بسیار آسان تر کنید.

نرم افزار حسابداری آنلاین فینتو

4 دیدگاه دربارهٔ «آشنایی با انواع نسبت مالی در حسابداری»

  1. علی ترکاشوند

    خیلی شفاف و گویا بود مطلب
    نسبت های مالی رو گاها خیلی از افراد که زیاد باهاش سر و کار ندارن فراموش میکنن
    خودم شخصا مطلب رو ذخیره کردم تا هر موقع لازم شد بیام سراغشون

  2. سلام خسته نباشید خیلی خوب بود
    یک مطلب کامل در مورد نسبت های مالی
    فقط به نظرم نسبت مالیات به درامد قبل از مالیات رو هم بگید عالیه

  3. با سلام تشکر
    لطفا برای افراد مبتدی مثالهای کاربردی نیز در نظر بگیرید تا بیشتر مفهوم شود

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا