حسابداری

انواع حساب‌ها در حسابداری و بررسی ماهیت آنها

تعریف و بررسی دقیق ماهیت حساب ها در حسابداری

انواع حساب‌ها در حسابداری بر اساس ماهیت کدام اند؟

طبق سیستم ورود دوگانه‌، انواع حساب‌ها در حسابداری به سه گروه اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند که به شما کمک ‌می‌کنند تا بدون ثبت خطا، ورودی‌‌های دفتر خود را ثبت کنید. هر نوع حساب یک قاعده برای شناسایی جنبه بدهی و اعتباری خود دارد که به آن قانون طلایی حسابداری ‌می‌گویند. بر اساس این تقسیم‌بندی انواع حساب‌ها در حسابداری عبارتند از: حساب‌های شخصی، حساب‌های واقعی، حساب‌های اسمی.

در این پست با ما همراه باشید تا با انواع حساب‌ها در حسابداری بیشتر آشنا شوید.

حساب‌های شخصی

حساب‌‌های شخصی که شامل معاملات مربوط به افراد یا سازمان‌‌های دیگری است که تجارت شما با آنها جنبه معاملات مستقیم دارد به عنوان حساب‌‌های شخصی شناخته ‌می‌شوند. برخی از نمونه‌‌های حساب‌‌های شخصی عبارتند از حساب مشتری‌، فروشنده‌، حقوق کارمندان‌، نقشه‌‌ها و حساب سرمایه صاحبان و غیره.

قانون طلایی برای حساب‌‌های شخصی این است که گیرنده را بدهکار کنید و به دهنده اعتبار دهید.

مثال: پرداخت حقوق به کارمندان

در این مثال‌، گیرنده یک کارمند است و دهنده آن تجارت خواهد بود. از این رو‌، در قسمت ورودی ژورنال‌، از حساب کارمند حقوق و دستمزد کسر ‌می‌شود و حساب نقدی / بانکی اعتبار ‌می‌گیرد.

حساب‌های واقعی

یکی دیگر انواع حساب‌ها در حسابداری، حساب‌‌های دفتر اصلی است که شامل معاملات مربوط به دارایی‌‌ها یا بدهی‌‌های تجارت هستند‌ و حساب‌‌های واقعی نامیده ‌می‌شوند. حساب‌هایی با ماهیت ملموس و نامشهود یعنی ماشین‌آلات‌، ساختمان‌ها‌، سرقفلی‌، حق ثبت اختراع و غیره در این دسته از انواع حساب‌ها در حسابداری قرار ‌می‌گیرند. مانده حساب در پایان سال مالی به صفر نمی‌رسد، مگر اینکه فروش دارایی وجود داشته باشد یا پرداختی که در قبال مسئولیت یا تعطیلی یا تملک تجارت انجام ‌می‌شود. این حساب‌‌ها در ترازنامه آمده و مانده‌‌ها به سال مالی بعدی انتقال می‌یابند.

قانون طلایی برای حساب‌‌های واقعی به این صورت است که موارد وارد ‌شده را بدهکار و آن چیزی که خارج ‌شده را اعتبار ببخشید.

مثال: پرداختی که برای وام انجام شده است

در این معامله‌، پول نقد خارج ‌می‌شود و وام تسویه ‌می‌شود. از این رو‌، در قسمت دفتر‌، حساب وام بدهکار شده و حساب بانکی اعتبار ‌می‌یابد.

حتما بخوانید: تعریف و روش محاسبه صورت سود و زیان

حساب‌های اسمی

معاملات مربوط به درآمد‌، هزینه‌، سود و زیان در این گروه از انواع حساب‌ها در حسابداری ثبت ‌می‌شوند. این مولفه‌ها در واقع به هیچ شکل فیزیکی وجود ندارند، اما در واقع وجود دارند. به عنوان مثال‌، در هنگام خرید و فروش کالا‌، فقط دو جز اصلی یعنی پول و سهام مستقیما تحت تأثیر قرار ‌می‌گیرند‌، اما جدا از این، ممکن است در نتیجه چنین معاملاتی متحمل سود یا زیان شویم و انجام این معاملات هزینه‌‌هایی را تحمیل کند. این مولفه‌‌های ثانویه تحت عنوان حساب‌های اسمی ‌قرار ‌می‌گیرند. در واقع، حساب‌‌هایی که در صورت سود و زیان هستند، در این گروه نشان داده ‌می‌شوند.

حساب‌های مختلف در حسابداری

انواع حساب‌ها در حسابداری

هنگام خرید یا فروش کالاها و خدمات‌، باید دفاتر حسابداری تجارت خود را با ثبت معامله در حساب مناسب به روز کنید. این نشان ‌می‌دهد که کل پول وارد و خارج شده از تجارت شما چیست و‌ ‌می‌توانید ببینید که چقدر پول در هر حساب خود دارید. معاملات را با استفاده از حساب‌ها برای ایجاد صورتهای مالی و تصمیم‌گیری در مورد تجارت مرتب و ردیابی کنید.

به طور کلی‌، مشاغل با ایجاد نمودار حساب (COA) حساب‌‌های خود را لیست ‌می‌کنند. نمودار حساب به شما امکان ‌می‌دهد تا انواع حساب‌ها در حسابداری را مرتب کنید‌. همچنین، هر حساب را شماره‌گذاری و اطلاعات تراکنش را به راحتی پیدا کنید. اکنون این سوال مطرح می‌شود که حساب‌های موردنیاز برای پیگیری شامل چه مواردی هستند؟

انواع حساب

خوب است بدانید که انواع حساب‌ها در حسابداری به پنج حساب اصلی تقسیم می‌شوند. اگرچه مشاغل دارای حساب‌های زیادی در دفاتر خود هستند‌، اما هر حساب در یکی از پنج دسته زیر قرار ‌می‌گیرد:

  • دارایی: چیزی که کسب و کار یا مالکیت دارد
  • هزینه‌‌ها: هزینه‌‌های انجام کسب و کار
  • تعهدات (بدهی‌ها): چیزی که ما به غیر مالک بدهیم
  • Equity: چیزی که ما باید به صاحبان سهام یا مالک سرمایه‌گذاری بدهیم
  • درآمد: ارزش کالاهای فروخته شده یا خدماتی که انجام دادیم

مطلب پیشنهادی: حسابداری تعهدی چیست؟مزایا و معایب حسابداری تعهدی کدام اند؟

نگاهی دقیق به انواع حساب‌ها در حسابداری و زیر حساب‌‌های آنها

دارایی‌‌ها و هزینه‌‌ها هنگام بدهکاری انواع حساب‌ها در حسابداری افزایش ‌می‌یابد و هنگام اعتبار دادن به آنها کاهش ‌می‌یابد. بدهی‌‌ها‌، حقوق صاحبان سهام و درآمد هنگا‌می‌ که حساب‌‌ها را اعتبار ‌می‌دهید، افزایش ‌می‌یابد و هنگام بدهکاری آنها کاهش ‌می‌یابد.

ممکن است در مورد سایر حساب‌هایی که دیده و شنیده‌اید، تعجب کنید. حساب جاری کجاست؟ حساب‌های نقدی؟ حساب‌‌های قابل پرداخت؟ به جای لیست کردن هر معامله در پنج حساب فوق‌، مشاغل ‌می‌توانند با استفاده از حساب‌‌های فرعی حساب‌‌ها را حتی بیشتر دسته‌بندی کنند.

حساب‌‌های فرعی به شما دقیقا مکان ورود و خروج وجوه را نشان ‌می‌دهد و بهتر ‌می‌توانید میزان پول خود در هر حساب شخصی را ردیابی کنید. به عنوان مثال، شما یک فروش را به صورت اعتباری انجام ‌می‌دهید. این امر میزان پول بدهی به تجارت شما را افزایش ‌می‌دهد‌، نه پولی را که در واقع در دست دارید. به جای بدهی یک حساب دارایی عمومی‌، حساب‌‌های دریافتنی حساب‌های خود را بدهکار کنید تا نشان دهید چه مقدار از تجارت خود انتظار دارید که دریافت کنید.

در اینجا چند زیر حساب وجود دارد که ‌می‌توانید در حساب‌‌های دارایی‌، هزینه‌، بدهی‌، حقوق صاحبان سهام و درآمد استفاده کنید.

حساب دارایی

یکی از انواع حساب‌ها در حسابداری، دارایی می‌باشد که شما آن را در اختیار داشته و یا انتظار دارید در آینده از منابع آنها، سود حاصل کنید. به عبارتی، دارایی‌‌ها شامل انواع مختلف فیزیکی یا غیر فیزیکی هستند که به کسب و کار شما ارزش افزوده ‌می‌دهند. بسته به ماهیت کسب و کار، چیزهای زیادی وجود دارد که ‌می‌توانند به عنوان دارایی طبقه‌بندی شوند. به عنوان مثال‌، رایانه‌، ماشین تجاری و علائم تجاری شما دارایی محسوب ‌می‌شوند.

برخی از نمونه‌‌های دارایی عبارتند از:

پول نقد (اشاره به کسب و کار نقدی در دسترس است، اما همچنین ‌می‌تواند یک چک یا حساب پس انداز نیز باشد)

لوازم اداری یا سایر هزینه‌‌های پیش پرداخت شده (هر هزینه کسب و کار پیش پرداخت ‌می‌شود)

حساب‌‌های دریافتی (مبلغی که ما از مشتریان دریافت خواهیم کرد)

موجودی (مواردی که بعدا قصد فروش داریم)

تجهیزات (ارزش تجهیزات خریداری شده)

ساختمان (ارزش ساختمان خریداری شده)

زمین (ارزش زمین خریداری شده)

مطلب پیشنهادی: آشنایی با تکنولوژی مالی یا فین تک (Fintech)

حساب‌‌های قابل دریافت

اگرچه حساب‌‌های دریافتنی حساب‌‌های شما، پولی است که از نظر فیزیکی ‌ندارید‌، اما این حساب دارایی محسوب ‌می‌شود؛ زیرا مبلغی است که به شما بدهکار است.

باز هم‌، بدهی‌‌ها، دارایی‌‌ها را افزایش و اعتبارات آنها را کاهش ‌‌می‌دهند. هنگا‌می‌ که پول به آن اضافه ‌می‌کنید‌، حساب مربوطه را بدهکار کنید. و‌ هنگا‌می‌ که پول را از حساب خود حذف ‌می‌کنید‌، به یک حساب دارایی فرعی، اعتبار دهید.

مثال 1

بیایید به یک مثال نگاه کنیم. مقداری موجودی کالا ‌می‌فروشید و 500 هزار تومان دریافت ‌می‌کنید. شما 500 هزار تومان را در حساب Checking خود قرار ‌می‌دهید. حساب چکینگ خود را افزایش دهید (بدهی کنید) و حساب موجودی خود را کاهش دهید (اعتبار دهید).

مثال 1

حساب‌های هزینه

هزینه‌‌ها یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری است که  کسب و کار شما در طی عملیات هزینه‌‌هایی را متحمل ‌می‌شود. به عنوان مثال‌، لوازم اداری هزینه محسوب ‌می‌شود. به عبارت دیگر، حساب‌های هزینه‌‌ها، هزینه‌‌های مربوط به شرکت و منعکس کننده خروج پول می‌باشند. این هزینه‌‌ها، تمام هزینه‌‌های انجام کسب و کار را نشان ‌می‌دهد و برای تولید درآمد استفاده ‌می‌شود.

نمونه‌‌هایی از زیر حساب‌‌ها که در گروه حساب‌‌های هزینه قرار ‌می‌گیرند عبارتند از:

هزینه کالاهای فروخته شده (COGS)

هزینه خدمات (هزینه خدمات آب و برق)

هزینه حقوق و دستمزد (هزینه درآمد کارمند)

هزینه اجاره (هزینه اجاره فضای اداری یا تجهیزات)

هزینه‌‌های عرضه (هزینه‌‌های مورد استفاده)

هزینه بیمه (هزینه بیمه استفاده شده)

هزینه تبلیغات (هزینه تبلیغات)

هزینه‌‌های بانک هزینه (هزینه‌‌های بانکی خرج شده توسط بانک)

به یاد داشته باشید که بدهی‌‌ها، هزینه‌‌های شما را افزایش ‌می‌دهد و اعتبارات حساب‌‌های هزینه را کاهش ‌می‌دهد. وقتی پول خرج ‌می‌کنید‌، حساب‌‌های هزینه خود را افزایش ‌می‌دهید.

مثال 2

بگذارید بگوییم شما 1000 هزار تومان برای اجاره هزینه ‌می‌کنید. شما هزینه خود را با حساب Checking خود پرداخت ‌می‌کنید. حساب هزینه اجاره خود را با بدهی افزایش دهید و حساب Checking خود را اعتبار دهید.

مثال 2

بدهی‌‌ها

تعهدات یا بدهی‌ها یکی از انواع حساب‌ها در حسابداری می‌باشد که نشان‌دهنده دیون تجارت شما به سایرین است. در واقع، شامل هزینه‌‌هایی است که متحمل شده‌اید، اما هنوز پرداخت نکرده‌اید. به عبارتی، بدهی‌‌ها همان چیزی است که کسب و کار به یک غیر مالک (بدهی و تعهدات کسب و کار) بدهکار است. این حساب‌ها، به راحتی ‌قابل شناسایی هستند، زیرا حساب آنها اغلب به کلمه “قابل پرداخت” پایان ‌می‌یابد و چیزی است که ما باید در آینده به کسی پرداخت کنیم.

انواع حساب‌ها در حسابداری که تحت شاخه بدهی قرار ‌می‌گیرند عبارتند از:

حساب‌‌های قابل پرداخت (صورت‌حساب شرکت باید پرداخت شود)

مالیات بر فروش قابل پرداخت (تعهدات مالیاتی فروش)

دستمزد قابل پرداخت (تعهدات به کارکنان برای کار انجام شده)،

مالیات‌‌های حقوق و دستمزد قابل پرداخت (تعهدات پرداخت شده به صورت ماهانه یا سه ماهه به دولت، آژانس‌‌های محلی و …)

درآمد ناخوشایند (پرداخت‌‌های پایین دریافت شده در کار برای تکمیل در آینده)

وام مسکن قابل پرداخت (به عنوان مثال وام مسکن در اموال کسب و کار)

یادداشت‌‌های قابل پرداخت (تعهدات مالی کسب و کار از امضای یک ضمانت نامه).

حساب‌های قابل پرداخت (AP) بدهی محسوب ‌می‌شوند و نه هزینه، چرا که حساب‌های پرداختنی هزینه‌‌هایی هستند که متحمل شده‌اید، اما هنوز آنها را پرداخت نکرده‌اید. در نتیجه‌، شما یک بدهی یا دیون اضافه ‌می‌کنید که باید با بدهکاری حساب‌‌های بدهی آنها را کاهش دهید.

مثال 3

شما 500 هزار تومان موجودی کالا را به صورت اعتباری خریداری ‌می‌کنید. این حساب، حساب قابل پرداخت (اعتبار) شما را افزایش ‌می‌دهد. همچنین، این مقدار موجودی شما (بدهی) را افزایش ‌می‌دهد. ممکن است ورودی ژورنال شما چیزی شبیه به جدول زیر باشد:

مثال 3

حتما بخوانید: تعریفی از آخرین استاندارد های حسابداری در ایران

حساب‌های سهام

یکی دیگر از انواع حساب‌ها در حسابداری، حقوق صاحبان سهام است که بیانگر تفاوت بین دارایی‌‌ها و بدهی‌‌های شما بوده و نشان ‌می‌دهد که ارزش تجارت‌تان چقدر است. حساب‌‌های سهام، ارزش سرمایه‌گذاری مالک در شرکت را نشان ‌می‌دهد که بر اساس نوع شرکت متفاوت است. برای تنها مالکیت و مشارکت، یک حساب سرمایه‌ای به منظور ثبت سرمایه‌گذاری صاحبان و درآمد حاصل از شرکت استفاده ‌می‌شود. حساب خروج (یا رسم) زمانی استفاده ‌می‌شود که مالک پول را برای استفاده شخصی صرف ‌می‌کند.

برای شرکت‌‌ها، یک حساب سهام مشترک برای ثبت سرمایه‌گذاری صاحبان استفاده ‌می‌شود. یک حساب درآمد حفظ شده برای ثبت درآمد یک شرکت استفاده ‌می‌شود و زمانی است که درآمد به صورت سود سهام به صاحبان داده ‌می‌شود. در اینجا چند نمونه از زیر حساب‌‌های سهام آورده شده است:

صاحبان سهام

منابع مشترک

سود انباشته

باز هم‌، حساب‌‌های سهام از طریق اعتبارات افزایش ‌می‌یابد و از طریق بدهی‌‌ها کاهش ‌می‌یابد. وقتی دارایی‌‌های شما افزایش ‌می‌یابد‌، ارزش سهام شما نیز افزایش ‌می‌یابد. اما زمانی که بدهی‌‌های شما افزایش ‌می‌یابد‌، حقوق صاحبان سهام شما کاهش خواهد یافت.

مثال 4

شما در سهام سرمایه‌گذاری کردید و 500 هزار تومان سود سهام دریافت کردید. برای انعکاس این معامله‌، حساب سرمایه‌گذاری خود را اعتبار دهید و حساب Cash خود را بدهکار کنید.

مثال 4

حساب‌های درآمد

آخرین و نه مهمترین نوع از انواع حساب‌ها در حسابداری‌، حساب‌های درآمد هستند. درآمد، پولی است که کسب و کار شما به دست ‌می‌آورد. حساب‌های درآمد شما پول ورودی را‌ از طریق عملیات ردیابی ‌می‌کند. درآمد نشان‌دهنده ارزش کالا یا خدمات ارائه شده است. زمانی که ما در واقع کار را با انجام خدمات یا ارائه یک محصول انجام ‌می‌دهیم، باید درآمد را ثبت ‌‌کنیم.

نمونه‌‌هایی از حساب‌‌های درآمد عبارتند از:

درآمد خدمات (درآمد حاصل از تکمیل خدمات، ‌می‌تواند به طور خاص مانند درآمد خدمات لوله کشی، درآمد خدمات حسابداری، درآمد خدمات عکاسی و غیره باشد)

درآمد فروش محصولات (ارزش محصولات شما که به فروش ‌می‌رسد)

درآمد بهره (ارزش بهره به دست آمده در سرمایه‌گذاری یا حساب‌‌های بانکی)

سود کسب شده

درآمد متفرقه

برای افزایش حساب‌‌های درآمد‌، زیر حساب مربوطه را اعتبار دهید و حساب‌‌های درآمد را با بدهی کاهش دهید.

مثال 5

200 هزار تومان به مشتری می‌فروشید که با اعتبار پرداخت ‌می‌کند. با استفاده از فروش‌، حساب درآمد خود را از طریق اعتبار افزایش ‌می‌دهید و حساب‌‌های دریافتنی را از طریق بدهی افزایش دهید.

مثال 5

آیا از همه انواع حساب‌ها‌‌ در حسابداری استفاده خواهید کرد؟

انواع حساب‌های شما به روش حسابداری که برای تجارت خود انتخاب ‌می‌کنید، بستگی دارد. شما ‌می‌توانید بین حسابداری مبنای نقدی‌، پول نقد اصلاح شده و حسابداری تعهدی یکی را انتخاب کنید. اگر از حسابداری مبتنی بر پول نقد استفاده ‌می‌کنید‌، از حساب بدهی مانند حساب‌‌های پرداختنی و بدهی‌‌های بلند مدت استفاده نکنید. حسابداری اصلاح شده مبنای نقدی و تعهدی از همان حساب‌‌ها استفاده ‌می‌کند که حساب‌‌های پیشرفته‌ای مانند AP و بدهی‌‌های بلند مدت است. روش حسابداری شما چیست؟ به شما توصیه می‌شود که انواع مختلف حساب‌های خود را با استفاده از نرم افزار حسابداری آنلاین فینتو دارای رتبه‌بندی عالی، سازماندهی کنید.

نرم افزار مالی و منابع انسانی فینتو

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا